Czy można obniżyć lub podwyższyć alimenty? Kiedy i jak złożyć pozew o zmianę wysokości alimentów

Wysokość alimentów ustalona przez sąd lub uzgodniona między rodzicami nie jest dana raz na zawsze. Życie przynosi różne zmiany: dziecko dorasta, pojawiają się nowe potrzeby edukacyjne i zdrowotne, a sytuacja finansowa rodziców może się poprawić lub pogorszyć. W takich przypadkach możliwe jest wystąpienie do sądu z pozwem o podwyższenie albo obniżenie alimentów.

Polskie przepisy przewidują możliwość zmiany wcześniej ustalonego obowiązku alimentacyjnego, jeżeli nastąpiła istotna zmiana okoliczności mających wpływ na zakres obowiązku alimentacyjnego.

Kiedy można podwyższyć alimenty?

Podwyższenie alimentów jest uzasadnione przede wszystkim wtedy, gdy wzrosły usprawiedliwione potrzeby dziecka lub poprawiła się sytuacja majątkowa rodzica zobowiązanego do płacenia alimentów.

Najczęstsze sytuacje uzasadniające podwyższenie alimentów to:

Wzrost kosztów utrzymania dziecka

Wraz z wiekiem dziecka rosną wydatki związane z jego codziennym funkcjonowaniem. Dotyczy to między innymi:

• wyżywienia,
• odzieży i obuwia,
• kosztów edukacji,
• zajęć dodatkowych,
• transportu,
• wydatków na rozwój zainteresowań.

Pogorszenie stanu zdrowia dziecka.

Koszty leczenia, rehabilitacji, wizyt lekarskich czy zakupu leków mogą znacząco zwiększyć miesięczne wydatki ponoszone na dziecko.

Poprawa sytuacji finansowej rodzica

Jeżeli rodzic zobowiązany do płacenia alimentów zaczął osiągać wyższe dochody, awansował zawodowo lub zwiększył swoje możliwości zarobkowe, sąd może uznać, że powinien uczestniczyć w kosztach utrzymania dziecka w większym zakresie.

Kiedy można obniżyć alimenty?

Nie tylko dziecko lub rodzic sprawujący opiekę może żądać zmiany alimentów. Również rodzic zobowiązany do ich płacenia może wystąpić do sądu o ich obniżenie.

Najczęściej dzieje się tak w sytuacjach takich jak:

Utrata pracy lub obniżenie dochodów

Jeżeli rodzic utracił zatrudnienie lub jego dochody znacząco spadły z przyczyn od niego niezależnych, może wystąpić o obniżenie alimentów.

Choroba lub niezdolność do pracy

Poważna choroba, niepełnosprawność lub długotrwała niezdolność do wykonywania pracy mogą wpłynąć na możliwości zarobkowe osoby zobowiązanej do alimentacji.

Powstanie nowych obowiązków rodzinnych

Przykładowo narodziny kolejnego dziecka czy obowiązek utrzymywania innych osób mogą zostać uwzględnione przez sąd przy ocenie wysokości alimentów.

Warto jednak pamiętać, że samo powołanie się na trudniejszą sytuację finansową nie jest wystarczające. Konieczne jest wykazanie, że zmiana ma charakter rzeczywisty, istotny i trwały.

Co bada sąd przy zmianie alimentów?

Sąd porównuje sytuację istniejącą w chwili ustalenia poprzednich alimentów z sytuacją aktualną.

Analizie podlegają przede wszystkim:

• aktualne potrzeby dziecka,
• koszty jego utrzymania,
• dochody rodziców,
• możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców,
• osobisty wkład każdego z rodziców w wychowanie dziecka.

Istotne znaczenie mają nie tylko faktycznie osiągane dochody, lecz także potencjalne możliwości zarobkowe rodziców.

Podsumowanie.

Zmiana wysokości alimentów jest możliwa zarówno wtedy, gdy wzrosły potrzeby dziecka, jak i wtedy, gdy zmieniła się sytuacja finansowa rodzica. Kluczowe znaczenie ma wykazanie przed sądem, że od czasu wydania poprzedniego orzeczenia nastąpiła istotna zmiana okoliczności. Odpowiednio przygotowany pozew oraz zgromadzenie dokumentów potwierdzających swoje twierdzenia znacząco zwiększają szanse na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia.